Ocenianie kształtujące w praktyce – SP nr 4 w Kutnie podsumowuje projekt

Od ponad 20 lat w systemie oświaty funkcjonuje ocenianie kształtujące. Szkoła Podstawowa nr. 4 w Kutnie wzięła udział w projekcie, który w czerwcu już dobiega końca. Projekt miał za zadanie wprowadzić ten system oceniania na zajęciach. Czy to się udało?

Przyjrzeliśmy się temu, czym jest ocenianie kształtujące i jak ono wygląda. To jest zapis w ustawie o systemie oświaty. Ocenianie kształtujące to informowanie ucznia o poziomie jego osiągnięć edukacyjnych. Jest to udzielanie uczniowi wskazówek do planowania własnego rozwoju, jak i też motywowanie ucznia do dalszych postępów w nauce i zachowaniu. 

— Żeby państwu przybliżyć, podam przykład z zupą pomidorową. Każdy z nas lubi zupę pomidorową, każdy z nas może się nauczyć gotować tę zupy i jeżeli nie będziemy mieć celu, to ta zupa nam nie wyjdzie. A i nawet jak będziemy mieć to, to za pierwszym razem ta zupa może nie być pyszna, smaczna. Więc potrzebujemy osoby, mentora, lidera, który nam powie, co jest nie tak z tą zupą, żebyśmy mogli to poprawić. Bo jakby ten lider i mentor od razu nam powiedział po tej naszej pierwszej próbie trója siadaj, to my byśmy nie wiedzieli, czy ta zupa jest za słona, zbyt mało pomidorów i niewłaściwie przygotowana —

mówi Katarzyna Narkiewicz, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 4 w Kutnie.

Tym właśni jest ocenianie kształtujące, żeby prowadzić ucznia w jego własnym rozwoju z celami, z kryteriami sukcesu i z informacją zwrotną. W tym roku Ministerstwo Edukacji Narodowej jako jeden ze swoich priorytetów wstawiło ocenianie kształtujące, żeby zachęcić szkołę do dostosowania tej właśnie formy oceniania.

— Chciałabym tutaj powiedzieć, że całościowy rozwój szkoły, jak i ocenianie kształtujące funkcjonuje w Polsce od 20 lat. I nasza szkoła przeszła już etap podstawowy, który trwał dwa lata. Wprowadzenie elementów oceniania kształtującego przeszliśmy. Wprowadzamy na lekcji cel, kryteria sukcesu, jak również informację zwrotną —

Aneta Zachwieja, nauczycielka języka polskiego, lider prowadzący we wdrażaniu projektu na temat oceniania kształtującego.

Szkoła teraz buduje współpracę między nauczycielami, są na etapie zaawansowanym, który również trwa dwa lata. Polega on na pogłębianiu strategii oceniania kształtującego. Ma za zadanie rozwijać samosterowność uczniów oraz utrwalać te zmiany.

Nauczyciele podczas lekcji wprowadzają język, który jest prosty i zrozumiały dla ucznia. Ważne jest dla nauczycieli to, żeby uczeń nie musiał się domyślać.

— Pozwala się skupić na tym, co jest istotne. Drogą do tego celu, czyli drogą do mety są kryteria sukcesu, które podajemy zawsze pod celem lekcji i uczniowie zapisują w zeszycie —

mówi Aneta Zachwieja.

W trakcie lekcji są robione tak zwane stop klatki. Uczniowie mogą sprawdzić czy dane kryterium sukcesu zostało osiągnięte i czy uczeń wie, w jakim momencie lekcji jest. Na samym końcu nauczyciel daje informacje zwrotną. Dodatkowo, jeśli nauczyciel zapowiada sprawdzian, to podawane są kryteria. Praktykują żeby sprawdzian nie był zaskoczeniem dla ucznia. 

Aneta Zachwieja, nauczycielka języka polskiego, jest liderem prowadzącym we wdrażaniu projektu na temat oceniania kształtującego.

— Tak, funkcja lidera to jest ktoś taki, kto jest moderatorem procesu uczenia się i ma za zadanie wspierać innych nauczycieli we wdrażaniu oceniania kształtującego w szkole. Ja rozmawiam z nauczycielami o trudnościach, ale też i sukcesach przy tym przedsięwzięciu —

mówi.

Jako lider jest otwarta na to, aby nauczyciele przychodzili na jej lekcje i obserwowali jej pracę. Nauczyciele wymieniają się doświadczeniami, dyskutują o tym, co się sprawdza, a co nie.

A jakie są reakcje uczniów?

Reakcje uczniów są przeróżne. Największym sukcesem szkoły jest to, że uczniowie przestali pytać czy zadanie jest na ocenę. Nauczyciele praktykuję oceny opisowe, żeby uczeń wiedział co było dobrze, a co wymaga ewentualnej poprawy.

Szkoła planuje konferencję o zasięgu powiatowym, gdzie będą mogli podzielić się z innymi nauczycielami, dyrektorami i osobami zainteresowanymi ideą oceniania kształtującego. Chcą pokazać na jakim etapie się znajdują, z jakimi trudnościami się zmagali, a co zostało osiągnięte. 

Natomiast jeśli są zaineresowani rozmową to już teraz, w czwartek (26.02) o 16.30 dyrektor Katarzyna Narkiewicz, zaprasza na spotkanie do Szkoły Podstawowej nr 4 w Kutnie. Jest to spotkanie i dla rodziców, i dla nauczycieli.

Szkoła Podstawowa nr 4 w Kutnie z powodzeniem wdraża ocenianie kształtujące, stawiając na jasne cele, kryteria sukcesu i rzetelną informację zwrotną. Projekt nie tylko zmienił sposób pracy nauczycieli, ale również wpłynął na większą świadomość i samodzielność uczniów. Szkoła jest obecnie na etapie pogłębiania wypracowanych działań i chce dzielić się swoimi doświadczeniami z innymi placówkami.