Międzynarodowa grupa badaczy oraz potomków dawnych mieszkańców regionu rozpoczyna serię unikalnych działań, które mają na celu przywrócenie pamięci o wielokulturowej przeszłości. Wydarzenia, które zaplanowano na najbliższe dni, łączą nowoczesne technologie archeologiczne z głębokim wymiarem symbolicznym, domykając tragiczne rozdziały lokalnej historii.

Stowarzyszenie Potomków Żydów Polski Centralnej (ADJCP) powraca do regionu w dniach 25–29 maja 2026 roku. Głównym celem wizyty jest kontynuacja prac porządkowych na cmentarzu żydowskim w Żychlinie oraz udział w uroczystościach upamiętniających. Czternastu zagranicznych wolontariuszy, wspieranych przez lokalnych mieszkańców, zajmie się oczyszczaniem terenu z zarośli w miejscu, gdzie przypuszczalnie znajduje się zbiorowa mogiła z czasów II wojny światowej. W celu potwierdzenia granic pochówku i jego odpowiedniego oznakowania, badacze wykorzystają georadar oraz inne nieinwazyjne techniki archeologiczne.

Wizyta obfituje w ważne wydarzenia o charakterze historycznym. W poniedziałek, 25 maja o godzinie 10:00, w Muzeum Pałac Saski w Kutnie odbędzie się uroczyste przekazanie do depozytu Tory, która cudem ocalała w Żychlinie. Tekst sakralny, przechowywany przez wiele lat w kościele Apostołów Piotra i Pawła w Żychlinie, zostanie wystawiony na widok publiczny. Ze względów organizacyjnych poniedziałkowe wydarzenie odbędzie się w ograniczonej liczbie gości.

Kolejnym filarem projektu jest edukacja młodego pokolenia. We wtorek, 26 maja, potomkowie żychlińskich Żydów spotkają się z uczniami Zespołu Szkół nr 1 w Żychlinie. Spotkanie ma być okazją do dialogu oraz zaproszeniem młodzieży do aktywnego wolontariatu na terenie nekropolii.

Zwieńczeniem oficjalnych uroczystości będzie czwartek, 28 maja. O godzinie 11:00 ADJCP wraz z Forum Dialogu zapraszają na odsłonięcie tablicy pamiątkowej w Muzeum Byłego Niemieckiego Obozu Zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem. Upamiętnienie, które zostanie umieszczone na Murze Pamięci w Lesie Rzuchowskim, dedykowane jest Żydom zamordowanym przez niemieckich nazistów, pochodzącym z kilkunastu miast regionu, w tym z Kutna, Krośniewic, Żychlina oraz Dąbrowic. Organizatorzy podkreślają, że wspólne projekty pamięci pomagają odbudować więzi społeczne zniszczone przez Holokaust i wytyczyć drogę ku lepszej przyszłości.